किंवदन्ती अनुसार सिमसिम राजाको एउटा घोडाको सुसारे पाटन ओल्खुटोलमा बस्ने
ज्यापु थियो। एक दिन राजा सँधैजसो घुम्नका लागि घोडा लिन गएको बेला ज्यापु
थाकेर आराम गरिरहेको रहेछ। तर, राजाले त्यो सुतिरहेको ज्यापुसँगै पाँचवटा
टाउको भएको नागले संरक्षण दिइरहेको अचम्मको दृश्य देख्दा केही नभनी हिँडेरै
राजदरबार फर्किए।
यता ज्यापु झसङ्ग भई निद्राबाट ब्युँझदा राजा आएर पनि फर्किसकेको थाहा पायो। डरले ज्यापु घोडा लिई राजदरबार गई मैले गल्ती गरेँ, गल्ती भएकोमा क्षमा पाऊँ भनी राजाको पाउ पर्न लाग्दा उल्टै राजाले मलाई माफ गर, तिमी भगवानको अवतारलाई मैले घोडाको सुसारे बनाउन पुगेँ भनी आफू आएको बेला देखेको दृश्यबारे बताए ।
त्यसपछि राजाले उसलाई त्यही घोडा चढाई फूलमाला पहिर्याई नगर परिक्रमा गराए। यही घटनाको स्मरण गर्दै पाटनमा एकल घोडेजात्रा मनाउने भनी प्रत्येक वर्ष चिल्लागा औँसीको दिन यो जात्रा मनाउने चलन रहेको हो ।
यता ज्यापु झसङ्ग भई निद्राबाट ब्युँझदा राजा आएर पनि फर्किसकेको थाहा पायो। डरले ज्यापु घोडा लिई राजदरबार गई मैले गल्ती गरेँ, गल्ती भएकोमा क्षमा पाऊँ भनी राजाको पाउ पर्न लाग्दा उल्टै राजाले मलाई माफ गर, तिमी भगवानको अवतारलाई मैले घोडाको सुसारे बनाउन पुगेँ भनी आफू आएको बेला देखेको दृश्यबारे बताए ।
त्यसपछि राजाले उसलाई त्यही घोडा चढाई फूलमाला पहिर्याई नगर परिक्रमा गराए। यही घटनाको स्मरण गर्दै पाटनमा एकल घोडेजात्रा मनाउने भनी प्रत्येक वर्ष चिल्लागा औँसीको दिन यो जात्रा मनाउने चलन रहेको हो ।
श्रोत : पहिलोपोष्टबाट http://www.pahilopost.com/content/-30004.html
